Η πόλη της Μυτιλήνης

Η Μυτιλήνη είναι πρωτεύουσα της Λέσβου και διοικητικό κέντρο της περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Βρίσκεται στα ανατολικά παράλια του νησιού, απέναντι από τις μικρασιατικές ακτές.

Το επιβλητικό φρούριο της πόλης βρίσκεται στην ίδια θέση με την Ακρόπολη της αρχαιότητας. Το Κάστρο κτίστηκε σε διαδοχικές φάσεις, από τη βυζαντινή μέχρι την οθωμανική περίοδο.

Η εικόνα της σημερινής Μυτιλήνης διαμορφώθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν το νησί βρισκόταν υπό οθωμανική διοίκηση. Η πόλη οργανωνόταν γύρω από τα δυο της λιμάνια –το βόρειο και το νότιο.

Το νότιο λιμάνι με την προκυμαία και τον επιβλητικό Ναό του Αγίου Θεράποντα αποτελούσε την ευρωπαϊκή και εμπορική όψη μιας πόλης με ακμαία οικονομία, βασισμένη στο εμπόριο του ελαιόλαδου. Γύρω από το βόρειο λιμάνι και μέσα στα τείχη του Κάστρου οργανώνονταν οι μουσουλμανικές συνοικίες, με τα λουτρά και τα τεμένη τους.

Σήμερα, σώζονται τόσο στοιχεία της μουσουλμανικής πόλης, όσο και εντυπωσιακά δημόσια κτίρια με αρχιτεκτονικές επιρροές από τα μεγάλα αστικά κέντρα της εποχής. Στο ιστορικό κέντρο διατηρείται η φυσιογνωμία και η κλίμακα της παλιάς πόλης. Ο ιστός είναι πυκνός, με στενές και δαιδαλώδεις οδούς, και σπίτια με σαχνισιά και κεραμοσκεπή.

Μέσα από παλιές φωτογραφίες…

Πηγή φωτογραφιών |Στρατής Αναγνώστου, Η παλιά Μυτιλήνη. Φωτογραφική και ιστορική αναδρομή στην πόλη και στα γύρω χωριά της, από τη δεκαετία τού 1860 μέχρι τη δεκαετία τού 1960 | Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, 2012|

Γειτονιές της πόλης

Αν κάποιος περιηγηθεί στην πόλη της Μυτιλήνης θα εντοπίσει περιοχές με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Από τον 19ο αιώνα, οι εμπορικές χρήσεις (με λευκό στο χάρτη) αναπτύχθηκαν κεντρικά στον οικισμό, γύρω από τον άξονα που ενώνει τα δύο λιμάνια, το βόρειο και το νότιο. Στο υπόλοιπο τμήμα του ιστορικού κέντρου συναντάμε γειτονίες αστικών και λαϊκών κατοικιών. Οι αρχοντικές συνοικίες (με γκρι) οργανώθηκαν αρχικά γύρω από τον εμβληματικό ναό του Αγίου Θεράποντα και αργότερα επεκτάθηκαν προς τα νότια, σε εύφορες, παραθαλάσσιες περιοχές. Αντίθετα, οι λαϊκές (με ροζ) και προσφυγικές γειτονιές (με πορτοκαλί) χωροθετήθηκαν σε άγονες περιοχές στις παρυφές των λόφων.